Trafik Kazasında Maddi ve Manevi Tazminat Nasıl İstenir?

Trafik kazası sonrasında zarar gören kişinin talep edebileceği haklar, kazanın türüne ve zararın niteliğine göre değişir. Süreç, sigorta şirketine başvuru ile mahkeme aşamasının doğru sırayla yürütülmesini gerektirir.

Önce sigortaya başvuru zorunlu

Karayolları Trafik Kanunu uyarınca, zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası kapsamındaki taleplerde doğrudan dava açılamaz; önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılması gerekir. Şirketin başvuruyu sonuçlandırması için kanunda öngörülen süre (kural olarak 15 iş günü) geçtikten veya talep reddedildikten sonra dava ya da Sigorta Tahkim Komisyonu yoluna gidilebilir. Başvuruya kaza tespit tutanağı, hasar fotoğrafları, ekspertiz ve sağlık belgeleri eklenir.

Maddi tazminat kalemleri

• Araç hasarı: Onarım bedeli; ayrıca onarıma rağmen kalan değer kaybı istenebilir.
• Tedavi giderleri: Hastane, ilaç, protez, fizik tedavi ve ulaşım masrafları.
• Geçici iş göremezlik: Tedavi süresince çalışılamayan günlerin kazanç kaybı.
• Sürekli iş göremezlik: Kalıcı maluliyet oranına göre hesaplanan kazanç kaybı; maluliyet raporu esas alınır.
• Destekten yoksun kalma: Ölümlü kazalarda, desteğinden yoksun kalan eş, çocuk, anne ve babanın zararı.
• Defin giderleri ve kazadan doğan diğer zorunlu masraflar.

Manevi tazminat

Bedensel zarara uğrayan kişi ile ölüm hâlinde yakınları, duydukları acı ve elem nedeniyle manevi tazminat isteyebilir. Hâkim; kusur durumunu, olayın ağırlığını, tarafların ekonomik ve sosyal konumunu dikkate alarak hakkaniyete uygun bir tutar belirler. Manevi tazminat zenginleşme aracı olmadığı gibi, sembolik kalmayacak biçimde takdir edilir. Manevi tazminat kural olarak zorunlu trafik sigortası teminatı dışındadır; kusurlu sürücü ve işletenden talep edilir.

Kim sorumludur?

Sürücünün yanında aracın işleteni ve varsa teşebbüs sahibi de sorumludur. Birden çok kişinin sorumluluğu halinde zarar gören, tazminatın tamamını sorumlulardan herhangi birinden isteyebilir. Zarar görenin kendi kusuru varsa tazminattan indirim yapılır.

Zamanaşımı

Trafik kazasından doğan tazminat istemleri, zarar ve failin öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl, her hâlde kaza tarihinden itibaren on yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Kaza aynı zamanda suç oluşturuyorsa ve ceza kanununda daha uzun bir zamanaşımı öngörülmüşse, tazminat istemi için de o süre uygulanır. Bu nedenle özellikle yaralamalı ve ölümlü kazalarda süre daha uzun olabilir.

Süreçte dikkat edilecekler

• Kaza tespit tutanağının ve varsa kamera kayıtlarının zamanında temini,
• Tedavi sürecinin eksiksiz belgelenmesi (rapor, reçete, fatura),
• Maluliyet oranının yetkili sağlık kuruluşundan alınmış güncel yönetmeliğe uygun raporla belirlenmesi,
• Sigorta şirketinin yaptığı kısmi ödemenin «ibra» olarak imzalatılmaması; imzalanan belgenin kapsamına dikkat edilmesi.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; her uyuşmazlık kendi somut koşullarına göre değerlendirilir.